Safranbolu, Karabük · Bilgilendirme
Ortopedik rehabilitasyon
Kemik, eklem, kas ve bağ dokusunu ilgilendiren durumlarda ve ilgili ameliyatların ardından uygulanan değerlendirme ve egzersiz planlaması hakkında genel bilgiler. Program, hekimin tanısı ve protokolü doğrultusunda yürütülür.
Ortopedik rehabilitasyon nedir?
Ortopedik rehabilitasyon; kırık, çıkık, bağ ve tendon yaralanmaları, eklem ve yumuşak doku ameliyatları gibi kas-iskelet sistemini ilgilendiren durumların ardından, hareket ve işlevin kontrollü biçimde yeniden ele alındığı egzersiz temelli bir süreçtir.
Tanı ve cerrahi kararlar hekime aittir. Fizyoterapist, hekimin yönlendirmesi ve ameliyat sonrası protokolü doğrultusunda değerlendirme yapar ve egzersiz programı planlar.
Hangi durumlarda başvurulabilir?
Hekim yönlendirmesiyle aşağıdaki gibi durumlarda değerlendirme ve program planlaması yapılabilir:
- Kırık sonrası alçı veya atel döneminin ardından
- Omuz, diz, kalça gibi eklemlerin ameliyatları sonrasında (bağ onarımı, protez vb.)
- Burkulma, zorlanma, tendon ve bağ yaralanmaları
- Bel ve boyun ile ilgili kas-iskelet şikâyetleri
- Uzun süreli hareketsizlik sonrasında kas kuvveti ve hareket açıklığının yeniden ele alınması
Başvuru öncesinde ya da sırasında hekim raporunuz, ameliyat notunuz ve varsa görüntüleme sonuçlarınız değerlendirmeye getirilirse süreç daha sağlıklı planlanır.
Değerlendirmede nelere bakılır?
- Eklem hareket açıklığı
- Kas kuvveti; gerekiyorsa iki tarafın karşılaştırılması
- Şişlik ve ağrının günlük yaşamdaki etkisi (kişinin kendi bildirimiyle)
- Denge, yürüme ve günlük işlevler
- Hekimin belirlediği kısıtlamalar ve yük verme durumu
Ölçümler standart yöntemlerle yapılarak kayda alınır; böylece program zaman içinde yeniden gözden geçirilebilir.
Süreç nasıl işler?
- Hekim yönlendirmesi ve protokolKoruma dönemi, hareket ve yük kısıtlamaları hekimin belirlediği çerçevede esas alınır.
- DeğerlendirmeHareket açıklığı, kas durumu ve işlev ölçülerek kayda alınır.
- Kişiye özel programEgzersizler kişinin durumuna, günlük yaşamına ve hekim protokolüne göre kademeli olarak planlanır; evde yapılacak çalışmalar öğretilir.
- Kademeli ilerlemeHareket açıklığı, kuvvet, denge ve işlevsel çalışmalar sırayla ele alınır; bir aşamadan diğerine geçiş ölçümlere ve hekim görüşüne göre belirlenir.
- Yeniden değerlendirmeProgram belirli aralıklarla gözden geçirilir; gerektiğinde hekimle iletişim kurulur.
Aşamaların sırası ve süresi kişiye ve yaralanmanın ya da ameliyatın türüne göre değişir; belirli bir süre veya sonuç taahhüt edilmez.
Dikkat edilecekler
Hekimin izin verdiğinden daha erken ya da daha ağır yük vermek sürecin seyrini olumsuz etkileyebilir. Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden hekiminize başvurun:
- Giderek artan ağrı, kızarıklık veya şişlik
- Ateş ya da ameliyat bölgesinde akıntı
- Baldırda ağrı, sıcaklık veya tek taraflı şişlik
- Uyuşma, renk değişikliği veya soğukluk
- Eklemde kilitlenme, boşalma ya da yük verememe
Sık sorulan sorular
Fizyoterapiye ne zaman başlanır?
Başlangıç zamanı, yaralanmanın veya ameliyatın türüne göre hekim tarafından belirlenir. Fizyoterapist hekimin protokolüne uygun hareket eder.
Hekim kontrolünün yerine geçer mi?
Hayır. Egzersiz çalışmaları hekim takibinin yerine geçmez; hekim kontrolleri düzenli olarak sürdürülmelidir.
Program ne kadar sürer?
Süre ve seans sıklığı kişiye, yaralanmanın türüne ve hekimin yönlendirmesine göre belirlenir. Belirli bir süre veya sonuç taahhüt edilmez.
Evde de çalışmam gerekir mi?
Çoğu zaman, seanslarda öğretilen çalışmaların düzenli biçimde ev programı olarak sürdürülmesi planlanır. Hangi çalışmaların yapılacağı değerlendirme sonrasında belirlenir.